respect

Respect is een sleutelwoord in een leven van geluk. Respect voor een ander, voor de natuur, voor meningen, maar vooral ook voor jezelf.

Respect is iets wat we allemaal bewust of onbewust verlangen te krijgen. En wat we vooral moeten geven. Respect is iets wat in onze tijd steeds meer in de verdrukking komt omdat de vrijheid van meningsuiting zo belangrijk wordt gevonden. Belangrijker dan respect door sommigen. De vrijheid van meningsuiting maakt dat we alles zouden mogen zeggen, dat we eigenlijk vinden dat anderen maar respect moeten hebben voor wat wij vinden. En dat staat in schraal contrast met respect op zich. Want een respectloze mening hebben en dan wel verwachten dat men respect voor jouw mening heeft, is tegenstrijdig.
Persoonlijk zou ik het toejuichen als de vrijheid van meningsuiting werd begrensd tot daar waar respect verloren gaat.

Op het moment dat we geen respect meer voor elkaar hebben, leven we niet meer met elkaar, maar naast elkaar. Dan is er geen binding meer, maar ontstaan jij en ik, zij en wij. Er ontstaan kampen. Waarbij elk kamp de eigen normen en waarden heeft en die van de ander snel veroordeelt. Bovendien moeten we elk vooral de eigen normen, waarden en cultuur verdedigen, omdat we de ander niet kunnen vertrouwen. Er is geen respect...

Respect voorkomt dat we al te veel gaan wijzen. Respect betekent dat we begrijpen dat we niet allemaal hetzelfde kunnen vinden, dat we niet allemaal hetzelfde zijn, dat anderen een andere mening mogen hebben. Maar zelfs als we het helemaal niet met de mening van die ander eens zijn, behoren we toch respect te hebben.
Maar er zijn grenzen, die voor mij worden bepaald door het verlies van respect. Op het moment dat iemand respectloos is naar anderen, is het voor mij heel moeilijk om respect te houden voor die persoon. Meestal lukt het me nog wel om te begrijpen waarom de persoon zo doet of wat de reden zou kunnen zijn. Vaak is er een dubbele agenda, zoals veelal in de politiek. Als ik dat zie begrijp ik het in elk geval en dat is al prettig.

Maar respect voor jezelf is minstens zo belangrijk. Respect voor jezelf door je te houden aan dingen waar je voor staat, door je normen en waarden te verdedigen en beschermen, door voor jezelf op te komen als dat nodig is. Respect voor jezelf door je niet onder te laten sneeuwen, je niet te laten kleineren, je niet te laten gebruiken. Je respect voor jezelf is misschien wel de basis, de basis waarop respect voor een ander kan ontstaan. Misschien hebben mensen die respectloos naar anderen zijn wel niet zo'n grote eigenwaarde en maskeren ze dat door respectloosheid. "Kijk mij nu eens stoer doen", of zo.

En respect voor de natuur. Helaas zie je dat ook steeds meer met voeten betreden worden. Sommigen beschouwen de natuur als iets wat eerder lastig is dan nuttig; iets dat gewoon is en waar je mee kunt doen wat je wilt, een soort van gebruiksvoorwerp. Waarom zou je de natuur respecteren?
We moeten de natuur respecteren omdat het een stuk van ons is, of liever, omdat wij een stuk van de natuur zijn. Wij leven dankzij die natuur en in samenhang met die natuur. De natuur die zorgt voor ons eten, voor onze zuurstof, voor onze energie, voor onze geneesmiddelen, voor ons drinken. Kortom voor ons leven!

In veel derde wereldlanden zie je wat gebrek aan respect voor de natuur doet. Gigantische overstromingen en gelijktijdig tekort aan drinkwater door de enorme ontbossingen. Ontbossingen omdat de natuur ondergeschikt is aan het willen hebben van meer grond om te verbouwen, voedsel te verbouwen wat mensen van elders willen kopen. Zoals soja, zoals producten voor biobrandstof, zoals viskwekerijen, zoals veestapels. Stuk voor stuk onvoordelige producten als je beziet wat ze nodig hebben of vernietigen en wat ze opleveren.
Door het respect voor de natuur uit het oog te verliezen, verliezen we het respect voor onze medeschepselen en dus onszelf uit het oog.

De natuur is veel minder afhankelijk van ons dan wij van de natuur. Door de natuur te slopen, slopen we onszelf. De natuur gaat met de flow en zoekt andere wegen om voort te bestaan, wij blijven altijd afhankelijk van die natuur. De natuur kan zonder ons, wij niet zonder de natuur. Veel natuurlijke geneesmiddelen zijn al niet meer te krijgen of bereiden door gebrek aan grondstoffen. Steeds grotere delen van de aarde worden onvruchtbaar. Er kan steeds minder zuurstof door bomen geproduceerd worden als tegengif voor de stikstofoxiden en kooldioxide. En op het moment dat we toch een beetje bang worden voor de opwarming door fossiele brandstoffen, gaan we kernenergie weer omarmen wat afvalproducten geeft wat tot in de lengte van vele tientallen tot honderden jaren het milieu belast.

We gaan niet met respect om met de aarde, met de natuur. En dus niet met onszelf. Zelfs in de ruimte om de aarde schijnt het een vuilnisbelt te worden aan allerlei brokstukken van technische speeltjes uit de ruimtevaart. De oceanen blijken vol met vervuiling te zitten, inclusief vlakken van tientallen kilometers onverteerbaar plastic materiaal. Erin achtergelaten door mensen.....zonder respect voor die natuur.

Respect is onze overleving en respect maakt het leven aangenaam. Respect voor jezelf, voor de ander en voor de natuur. En het grappige is, dat je ziet dat respectvolle mensen ook met respect worden behandeld. Goed voorbeeld doet volgen.
Het grootste gevaar wat respect ondermijnt, is egoïsme. Een manier van voor jezelf zorgen waarbij je voorbijgaat aan respect voor de naaste en/of de natuur. (En daardoor aan respect voor jezelf).
Respectvolle mensen zijn niet egoïstisch, maar zullen wel hun normen en waarden handhaven en voor zichzelf opkomen. En dat is goed.

Respectvol leven maakt dat je jezelf in de ogen kunt kijken, dat je tevreden over jezelf kunt zijn, dat je gelukkig met jezelf kunt zijn.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

reis

In het stukje 'wil wat je hebt' heb ik even de reis van het leven genoemd. De reis als metafoor voor het leven.

Als we op reis gaan, bereiden we ons voor. We maken een paklijst, kopen de dingen die we nodig hebben onderweg of op de eindbestemming (maar met mate,want het moet mee kunnen), we zoeken adressen uit, pakken landkaarten, berekenen afstanden, etc. Veelal hebben we voorpret en genieten we al van al die stappen die we tevoren doen.

In het leven is het niet veel anders. Als kind worden we voorbereid op het leven als volwassene. We leren allemaal zaken die we straks tijdens de reis als volwassene nodig hebben. Gaandeweg schaffen we dingen aan die we op die reis nodig hebben, we sparen een uitzet bij elkaar, we berekenen de mogelijkheden om een huis te kopen of huren, hebben ideeën over waar we willen gaan wonen. De kunst is om ook hier voorpret te hebben en te genieten van al die voorbereidingen.

Als we op reis zijn, is het de kunst om te genieten van de reis op zich. En ondanks dat genieten zijn we continu alert op wat er gebeurt. Op de weg houden we andere auto's in de gaten en vooral ook de route. Soms moeten we ergens afwijken van het oorspronkelijke plan, we moeten een stuk omrijden en heel sporadisch beslissen we zelfs ergens anders naar toe te gaan. We overleggen tijdens de reis ook steeds met elkaar.
Ook hier is het in het leven niet veel anders. Ook hier is het enerzijds actie ondernemen in de vorm van werken en anderzijds proberen te genieten van alle momenten. We houden rekening met anderen, en als het goed is hebben we ook een bepaalde route in het hoofd, hebben we bepaalde doelstellingen, gaan we een bepaalde kant op. En ook hier zien we dat we soms moeten afwijken van het oorspronkelijke plan, bijvoorbeeld door het krijgen van kinderen, door ziekte of door een ongeval. Soms moeten we onze plannen helemaal wijzigen, een andere bestemming, een ander doel. En wat we ook in het echte leven zouden moeten doen is veel met elkaar overleggen, met elkaar bespreken waar we staan, wat we willen.

Als de reisbestemming nadert, beginnen we ons te verkneukelen op de periode die gaat volgen. De pret wordt nog groter omdat daar waar we naar uitkeken dichterbij komt. Toch blijven we al die andere dingen moeten doen. Sturen, de weg bekijken, rekening houden met anderen, anticiperen op tegenvallers, etc.
In het echte leven gaat het weer hetzelfde. Als dingen dichterbij komen die we hadden geplant, kunnen we ons daarop verheugen. Of het nu gaat om een nieuw bankstel, een ander huis, een ander baan of het pensioen. Desalniettemin blijven we moeten werken aan de relatie, aan dat waarvoor we moeten zorgen (huis, kinderen, etc.), anticiperen op tegenvallers of gebeurtenissen.

Aangekomen op de reisbestemming voelen we ons blij. We hebben het gehaald, we zijn er. Maar ook dan gaat het niet allemaal vanzelf. We zijn moe van het rijden, moeten de tent nog opzetten, zorgen voor eten, etc. En dan gaan we de komende periode allerlei dingen ondernemen. We gaan de omgeving verkennen, maar ook zonnen (hopen we), wat lezen, tochten plannen en lopen, steden bezichtigen. En vooral zorgen dat we het met elkaar naar de zin hebben, rekening houden met elkaar.
En dan het echte leven. Ook hier zijn we blij als we bestemmingen gehaald hebben. Ook hier zijn we vaak moe door de weg die we aflegden. Ook moeten we nog steeds acties ondernemen en zijn we bezig met nieuwe bestemmingen. We moeten rekening met elkaar houden, zorgen dat we het met elkaar leuk vinden, etc.

Er zijn vele overeenkomsten tussen de vakantiereis en de reis van het leven. Maar toch, er zijn een paar dingen die tijdens de vakantiereis vaak beter gebeuren dan tijdens de reis van het leven. Bij de gemiddelde mens.

Het tevoren plannen wat veel mensen voor een vakantie wel doen, gebeurt tijdens het gewone leven vaak veel minder. Zowel het plannen voor het leven op zich als voor het plannen van de relatie. Over vakantieplannen hebben we langdurige gesprekken, over de relatie wordt vaak nauwelijks gepraat, die wordt als vanzelfsprekend aangenomen. Terwijl de relatie toch vaak de belangrijkste basis is van een goed samenzijn, een belangrijke basis van gelukkig zijn. En juist dat te weinig praten over de relatie, over de wederzijdse interesses, leidt vaak tot het uit elkaar groeien.
En tijdens het leven is er voor dat soort dingen al helemaal geen tijd meer. Iedereen doet z'n ding. Vaak gebeurt te weinig samen. We vergeten vaak om te genieten van wat we doen, het worden vaak teveel automatisme. Soms weten we ook niet waar we naar op weg zijn, behalve het pensioen t.z.t. We gaan vaak met de weg mee, maar weten nauwelijks waar we uit gaan komen.

De ingrediënten van de vakantiereis zijn echter alle op het leven van ons allemaal van toepassing:

- goede planning en bepaling van waar we naar toe willen
- regelmatig overleg of we nog op de goede weg zitten (met de relatie, met de doelen)
- rekening houden met anderen op de weg die we bewandelen of berijden
- zorgen dat we het met elkaar leuk vinden en leuk blijven vinden
- proberen zo goed mogelijk om te gaan met tegenvallers en hindernissen
- rekening houden met voeding en lichamelijk welzijn
- steeds ook weer nieuwe dingen bedenken om te doen
- soms de route bijstellen of veranderen als dat nodig is
- leren van de dingen die gebeuren
- genieten van de omgevingen die we passeren

Als we met het leven net zo serieus omgaan als velen met hun vakantievoorbereiding en bestemming, dan zit het wel goed.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Natuurlijk hoort positief denken in dit rijtje thuis, maar niet om het positief denken op zich. Meer om de inborst die erbij hoort. Het positief denken moet van binnenuit komen, en niet geforceerd rationeel worden gedaan.

Positief denken vanuit de ratio heeft niet het effect dat je wilt, en soms zelfs een tegengesteld effect.

Ik zal ter illustratie nooit de situatie vergeten waarin ik als huisarts belandde. Mijn waarnemer had ruzie gekregen met een volwassen kind van een stervende. De patiënt was naar huis ontslagen om te sterven. Het genoemde kind echter had boeken over positief denken gelezen en dacht dat hij door positief te denken zijn vader in leven kon houden, zonder in de gaten te hebben dat het puur ontkennen van de realiteit was. En de kop in het zand steken is geen positief denken! Maar daardoor was niemand bezig met de naderende dood van patiënt, wat wel zou moeten. Ik kon dat doorbreken door iedereen apart te nemen en te vertellen hoe de vork in de steel zat. Na de schok - want iedereen verkeerde in het ongewisse - was er berusting en bijna opluchting. Er was duidelijkheid. En het normale proces kon plaatsvinden. Patiënt overleed een dag later.

Denken dat positief denken hetzelfde is als de negatieve dingen niet willen zien is gevaarlijk. Als diagnose kanker krijgen en dat vervolgens ontkennen en dat zien als positief denken, is een misvatting. De diagnose kanker horen en positief denkend verwachten dat je zult gaan genezen met de actie die ondernomen gaat worden is fantastisch. En als je er dan zelf nog wat actie aan toevoegt met bijvoorbeeld visualiseren, affirmaties, etc. maak je het nog krachtiger.

Positief denken moet dus van binnenuit komen. Het moet uit je hart komen. Vanuit je gevoel. En niet alleen vanuit je hoofd. Maar om daar te komen is het goed om het op onbelangrijke dingen en momenten wel met het hoofd te doen. Als training.

Ik noemde eerder al eens de regen. Dat is vervelend, zeker als je mooi weer verwacht en plannen hebt. De eerste ingeving is dan misschien balen of zelfs chagrijnig worden. Rationeel kun je je voornemen voortaan niet meer zo te reageren en je kunt beredeneren dat de regen goed is voor de tuin, goed is voor het stof, goed is voor mensen met hooikoorts en zorgt voor drinkwater waar delen van de wereld van verstoken zijn. Fantastisch dus die regen.

Je kunt dus jezelf aanleren - door het gebruik van je ratio - om op dingen anders te gaan reageren. En als er twee kanten aan zitten meer oog te gaan krijgen voor de positieve kant. En bijna alles heeft een positieve kant.
Door dit leerproces, zul je gaandeweg steeds meer vanuit je binnenste naar de positieve kanten gaan kijken en daardoor steeds positiever gaan denken en voelen.
Ik kan me herinneren dat ik in die ontwikkeling zelf een poosje overdreven positief probeerde te zijn als dingen anders gingen dan ik had gehoopt. Niet serieus, maar met een gekke bek. Het had iets cynisch, iets sarcastisch. Maar het hielp me uiteindelijk ook om toch vooral die andere kant te zien. Soms moet je jezelf trainen om dat te gaan doen. En dan zal het in eerste instantie rationeel zijn.

Maar maak nooit de fout de realiteit te ontkennen. Ook al is de waarheid nog zo hard en wreed, die moet je accepteren. En vervolgens kun je met een positieve inborst ervan proberen te maken wat ervan te maken is. Op basis van de werkelijkheid. En ik geef direct toe dat de werkelijkheid ook plooibaar is, en dat iedereen z'n eigen werkelijkheid heeft. Maar als dingen vaststaan, zoals een diagnose in de geneeskunde, dan is dat een feit (ook al is zelfs dat niet altijd waar).
Als je ontslagen bent, is dat een feit. Het heeft geen enkele zin dat te ontkennen, sterker nog, het maakt je vleugellam.

Je gaat dan handelen op een niet bestaande situatie, en dat is nooit goed. Maar je kunt wel kijken hoe je daar positief mee om kunt gaan. Verlost van die rotbaan? Die lastige collega? Nieuwe mogelijkheden? Eindelijk iets leuks gaan doen? Even tijd voor je hobby? etc.

Positief denken kan ons heel sterk maken, en heel veerkrachtig. Het maakt dat we nare situaties op een beter manier kunnen tegemoet treden. En dat het hele leven een stukje positiever wordt. Veel positiever zelfs in combinatie met de andere 'hulpmiddelen'.
Maar val nooit in de valkuil de waarheid te ontkennen. Alleen door de feiten onder ogen te zien (zie 'acceptatie') kun je adequaat reageren en handelen. En op een positieve manier naar je hand zetten.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

pijnplezierAnthony Robbins had het vaak over wat hij noemde het pijn-plezier-principe. Dat vereist enige uitleg.

Het is eigenlijk heel eenvoudig: we neigen pijn (moeite, moeheid, etc) uit de weg te gaan en te omarmen wat plezier geeft.
Op zich logisch, maar we kijken daarbij vaak alleen maar naar de korte termijn.
Wat nu plezier geeft, kan op langere termijn weleens flink wat pijn geven. En omgekeerd: wat nu pijn geeft, kan voor veel plezier gaan zorgen in de nabije toekomst.
Maar zelfs als we dat plezier in de nabije toekomst zien, zijn we vaak niet bereid de pijn - waarmee we de drempel over moeten - te accepteren.

Voorbeelden? Plezier op korte termijn met pijn op iets langere termijn past op vrijwel alle verslavingen, of op spijbelen, of op iemand beledigen of voor gek zetten.

En pijn op korte termijn met plezier op langere termijn geldt voor alle vormen van ontwikkeling, voor sporten, voor een ruzie bijleggen, voor je nederig opstellen, etc.

Het verbaast soms zo enorm dat mensen die iets nodig hebben dat niet aanpakken, dat niet omarmen. Mensen die erg gestrest zijn en hard iets nodig hebben om te ontspannen, te relativeren, zijn vaak de laatste die dat ook gaan doen. Een waarom? Omdat de eerste stap er een is die moeite kost.

Telkens als ik opnieuw begin met hardlopen na een blessure of ander oponthoud, is dat lopen niet prettig. Ten eerste moet ik me al omkleden voor een training die heel kort duurt, ik raak er bezweet van en moet niet alleen weer omkleden maar ook douchen en afdrogen, ik word er moe van, heb de volgende dag spierpijn, heb er geen plezier van, etc. Na enige malen trainen wordt de afstand iets langer en gaat het wat minder moeizaam. Na veel langer trainen is het genieten van het lopen, zorgt het voor ontspanning en is het daarna zelfs lekker.

Als je begint met Chi Neng® Qigong, gaan de bewegingen de eerste tijd op spierkracht en wilskracht. Je armen optillen gaat dan soms moeizaam, zeker als je het langer doet. De armen op schouderhoogte houden kun je maar kort in het begin. Na oefening gaat het steeds makkelijker en steeds meer op innerlijke kracht, zodat je na een poosje zelfs een half uur de armen op schouderhoogte kunt houden zonder al te veel moeite. Maar ook de eenvoudig te leren basisoefening moet je in het begin even onder de knie krijgen. Heel snel leidt het tot ontspanning en een heerlijk gevoel, maar je moet wel even een aantal malen de oefening gedaan hebben voor je dat gaat ervaren.

En wat opvalt is dat juist de mensen die stress-stress-stress lopen te rennen en het leven als een en al stress ervaren, die juist baat zouden hebben bij dit soort dingen, dat die deze stap niet maken.
Vergeet niet dat het onbewuste kiest voor wat bekend is, en zelfs in stressvolle situaties is stress op een gegeven moment de bekende factor, waarin we blijven hangen. Alsof het zo fijn is. Het onbewuste ervaart het niet meer vooral als pijn, maar vooral als bekend. Gaan ontspannen is dan pijn/verandering. En op de een of andere manier neigen we als een automaatje achter onszelf aan te lopen.

Dit zijn de momenten waar je met je verstand het verschil kunt maken. Met je verstand zou je kunnen beredeneren dat je door even pijn te lijden straks heel veel plezier zult hebben. Met je verstand kun je de beslissing nemen om de drempel te nemen. Met je verstand weet je dat je inspanning van nu wordt beloond met ontspanning straks.
In de praktijk zijn er wel momenten dat we dat doen. We stappen honderden, soms duizenden, kilometers in de auto om te gaan rijden over wegen vol met verkeer, in de hitte en uitlaatgassen, om straks lekker onderuit voor de tent of naast het zwembad in Verweggistan te kunnen liggen. Maar vaak doen we het niet.
En als we echt gemotiveerd zijn om iets te doen, dan kunnen we ook over die drempel heenstappen: Als we echt heel erg graag willen afvallen, dan kunnen we wel ineens gaan sporten, kunnen we wel de lekkere dingen laten staan, etc.

Kennelijk moeten we onszelf motiveren om over de drempel van pijn te stappen naar de ruimte van plezier.
Dat is niet eens zo heel moeilijk. Pak een A4-tje. Deel het in 4 stukken. De bovenste helft gaat over wat je wilt gaan doen. De onderste helft gaat over dat niet doen, of doorgaan op de huidige voet. Links vul je in wat er gebeurt als je het niet doet, recht wat er gebeurt als je het wel doet.
En als je iets wilt gaan doen maar er niet toe komt, dan doe je er slim aan door te overdrijven aan de kant die je wilt veranderen.
Wil je Chi Neng gaan doen terwijl je heel gestrest bent , maar is de stap te groot? Als je gaat invullen bij 'doorgaan zoals nu' kun je invullen dat het leidt tot hoge bloeddruk, nerveuze klachten, slechtere conditie, jezelf voorbij rennen, spanningen met anderen, hartklachten, meer kans op diabetes en kanker, depressiviteit, etc. Als je gaat invullen bij 'wel Chi Neng', kun je invullen dat het leidt tot ontspanning, relativering, betere conditie, betere gezondheid, meer geluk, beter zelfvertrouwen, etc.

Hoe groter het contrast is tussen niet veranderen en wel veranderen, hoe sterker je jezelf motiveert om te veranderen. Als je iets wilt gaan doen om af te vallen, kun je bij 'niet veranderen' je voorstellen dat je steeds zwaardere en ongezonder wordt, je kunt je zelfs voorstellen dat je de deur nauwelijks meer door kunt, niet meer fatsoenlijk op een gewone stoel kunt zitten etc. Terwijl je je bij 'wel veranderen' zou kunnen voorstellen dat je na enige tijd soepel en licht beweegt, je fantastisch voelt.

Het pijn-plezier-principe is voor het grootste deel iets wat door ons onbewuste - wat houdt van bekende situaties - wordt gehanteerd. In dit geval is de bewuste ratio nodig om daar verandering in te brengen. Zie al het plezier wat er te halen is en probeer te genieten van de pijn die het doet er te komen. Als ik aan het hardlooptrainen ben, en ik krijg na wat langer lopen mijn voeten nauwelijks meer voor elkaar, dan bedenk ik me dat deze inspanning ertoe leidt dat mijn conditie de volgende keer weer beter is. En ik glimlach inwendig.
Als ik naar de tandarts moet, en zeker als er iets moet gebeuren, dan bedenk ik me altijd dat het een uur later voorbij is en dat ik dan weer een half jaar niet hoef.

Het is de kunst om over de drempel van de pijn heen te kijken naar wat er achter ligt. En door dat wat er achter ligt (het plezier) sterker te maken, wordt de drempel kleiner. Hoe groter het plezier, hoe kleiner de pijn. Verschalk je automatische piloot door je ratio bewust in te zetten en het plezier op te waarderen. Soms lukt het dan zelfs de pijn met plezier te ervaren, wetende dat er iets beters volgt......

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
zie blog algemeen