onthecht

Als ik dit kopje schrijf, moet ik denken aan al die yogi die eindeloze tijden achtereen gaan mediteren om vervolgens volledig onthecht te zijn en het aardse voor het eeuwige kunnen verwisselen. Ze kunnen dan het materiële loslaten.

Het is prettig om dingen te bezitten, en evenzo is het fijn om dingen te willen. Dan heeft het leven een doel. Maar op het moment dat het te krampachtig wordt, dan is het niet leuk meer.
Alles wat we te krampachtig willen bereiken of willen bezitten wordt onze gevangenis, beneemt ons van onze vrijheid.

Stephen Shapiro schreef het boek "Goal-free Living", waarbij hij in de periode dat hij dat boek schreef met slechts een koffer aan bezit door Amerika trok. Hij had nog nooit zo'n vrij gevoel gehad.
Hoe meer we hebben, hoe meer we moeten beschermen, hoe meer we angsten krijgen het kwijt te raken. En hoe meer ons geluk wordt getorpedeerd als we het ook kwijtraken.

Ik weet niet of het in dit boek was, of in het boek "Aligned Thinking" , waarin medewerkers van een kledingzaak aan een wedstrijd meededen wie het meest verkocht. De winnaar kreeg een prijs. Eén van de verkoopsters had er helemaal geen zin in om mensen dingen aan te smeren die ze misschien helemaal niet zouden willen hebben alleen om er zelf beter van te worden en besloot zich anders op te stellen. Als de winkel niet had wat de koper wilde, verwees ze naar een andere winkel. En stond iets niet, dan zei ze het eerlijk. Op het eind van de dag bleek zij gewonnen te hebben! Zij had het meest verkocht. Juist doordat ze zich had losgemaakt van het 'moeten' verkopen, had ze het meest verkocht. Dat is een mooi voorbeeld van onthechten.

Zelf wilde ik al vanaf mijn 5e arts worden. Ik had dus één doel: naar de universiteit om geneeskunde te gaan studeren. Hoewel het blik vooral op die studie gericht was, heb ik me ook al die tijd gerealiseerd dat er een mogelijkheid was dat ik het misschien niet zou halen. Dat ik ergens halverwege zou moeten afhaken. Er was dus wel enige mate van onthechting, maar dat ultieme doel arts te worden, maakte mijn jeugd toch ook wel te serieus, te weinig speels. Het moest me lukken.....en dat kon alleen door hard te werken.....
Nu ik die passie, die roeping, die hobby, dat beroep niet meer kan uitoefenen is er weer net zo iets. Aan de ene kant is het vreselijk, het is vreselijk dat ik niet meer goed efficiënt kan lezen, niet meer mensen kan helpen genezen, niet eens meer altijd goed dingen kan overzien, maar aan de andere kant is het de realiteit. Even heb ik krampachtig vastgehouden, ik heb een paar jaar toch geprobeerd het vol te houden, min of meer gedwongen door de situatie. Maar op het moment dat bleek dat het echt niet ging, kon ik me redelijk goed onthechten, eraan overgeven.

Probeer in het leven te onthechten. Van alles. Als je relatie op de klippen loopt en je onthecht niet, ga je kapot. Als je niet onthecht aan je huis en je moet het verkopen, stort je jezelf in ellende. Als je baan je alles is en je onthecht niet, dan lijkt het einde van de wereld nabij als je ontslagen wordt of het bedrijf failliet gaat. Sterker nog, ik denk dat als je relatie bedreigd wordt door onenigheid, door elkaar niet begrijpen, dat onthechting soms tot naar elkaar groeien leidt. Het krampachtig vastklampen aan de relatie wordt verlaten, en er ontstaat een gevoel van vrijheid. Vrijheid ook om de ander te accepteren op dat moment.

Probeer alles wat je nastreeft te doen op een manier die ruimte laat. Die ruimte laat om de weg te veranderen als dat nodig is, die ruimte laat om te beslissen te stoppen als het niet haalbaar blijkt, die ruimte laat om ook gelukkig te zijn als je het doel niet haalt. Daarom zegt men ook altijd dat je moet genieten van de weg, zelfs als je de bestemming niet bereikt.
En wees bereid om te veranderen als de wereld of je omstandigheden veranderen.

Hoe meer we vasthouden, hoe onbuigzamer we worden. En dat maakt niet gelukkig.
Het is fantastisch om te genieten van al het mooie wat je hebt, zowel materieel (huis, auto, caravan, TV, etc.) als relationeel (vrienden, familie, kennissen, etc.), maar klamp je er niet aan vast, laat er ruimte zijn. Ruimte om te leven, ruimte om te verliezen.
Je ziet soms mensen zo aan de partner vastzitten, dat ze zelf voor een belangrijk deel sterven als de partner sterft.
Je ziet soms mensen zo aan een bezit vastzitten, dat ze op sterven na dood lijken als ze het kwijtraken, en er ook niet meer van herstellen.
Je ziet mensen soms zo een doel najagen (sporters bijvoorbeeld) dat het jaren duurt om het te verwerken als het niet lukt.

Het leven eindigt bijna voor velen wanneer ze onverwacht datgene kwijt raken waaraan ze zich hadden vastgeklampt. De les daarvan is dat je je niet moet vastklampen. Je kunt je uiterste best doen om iets te bereiken of te handhaven, maar neem het met een korrel zout, zorg dat je het touw viert, en zorg dat je het touw zelfs kunt doorsnijden als het je dreigt te verstikken.
We leven hier in Nederland gelukkig in een land met heel wat luxe. De kans dat we ineens zonder iets op straat staan is niet zo groot. Maar de kans is niet nul, kijk maar om je heen in de grote steden. Het kan echt wel. In het buitenland zie je dat veel vaker. Mensen hebben zich opgewerkt, raken ineens hun baan kwijt, en daardoor hun huis, en hebben noodgedwongen een heel ander leven. Het lijkt alsof die mensen er makkelijker mee om kunnen gaan. Er zijn waarschijnlijk minder (schijn)zekerheden.
Hier is het idee dat je iets kwijt zou raken al vreselijk.

Het is goed om jezelf regelmatig af te vragen wat er het belangrijkste is in je leven. Ik bedoel ècht het belangrijkste. Als je doorvraagt komt vaak eerst het werk, dan het huis, maar dan toch de relatie. We kunnen alles verliezen, als we elkaar maar houden. Dat is mooi, kennelijk is het immateriële dus belangrijker dan het materiële. Maar zelfs voor die relatie geldt: probeer je te onthechten. Geniet volop van elkaar, maar zorg voor levensruimte mocht er iets met de relatie gebeuren.
Ten aanzien van dit stuk is relativeren dus heel belangrijk, de betrekkelijkheid inzien van dingen en alles wat er gebeurt niet te serieus nemen. Onthechten.
Onthechten zorgt dat je je geluk niet verliest als er tegenvallers zijn. Onthechten zorgt dat je het geluk meer kunt pakken dan wanneer je te krampachtig iets nastreeft of vast wilt houden.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

student

Als je bewust leerling bent, dan sta je open voor informatie, dan ben je bereid te horen wat de ander je wil laten horen en te zien wat de ander je wil laten zien. 
Veel studenten zijn niet bewust leerling, maar zuigen alles op wat er wordt gezegd. Ze geloven alles en zijn zeer kneedbaar. Niet voor niets hebben ze voor militaire dienst het liefst dat soort kandidaten. Zodra ze even ouder zijn en meer nadenken voordat ze iets geloven, zijn ze minder aantrekkelijk.

Een ander voorbeeld is de geneeskundestudie. Vanaf het begin wordt je beïnvloed door de farmaceutische industrie en de beperkende meningen van reguliere hoogleraren. Dat heb je niet door. Je vindt ze geweldig; dus geloof je alles wat ze zeggen en is dat voortaan de waarheid. 
Bij volwassenen zie je dat soms nog wel. Goeroes zijn daar een voorbeeld van. Sektes idem dito. Op de een of andere manier weten die mensen naar zich toe te trekken die behoefte hebben aan vastigheid in de vorm van duidelijke meningen, in de vorm van een kleine wereld. Een wereld die voor hen te overzien is, waar anderen de leiding in nemen. Dat zeg ik overigens zonder mening daarover. Als mensen daar behoefte aan hebben dan is dat zo. Punt. 


Maar de meeste volwassenen zijn kritischer en laten zich niet meer zomaar wat aanleunen. Sterker nog, veel volwassenen laten zich niets meer aanleunen en zijn al 'gevormd'. Ze hebben een mening en die staat. Daar valt niets meer aan te veranderen. Onwrikbaar.

Met "Wees leerling" bedoel ik de tussenweg. Stel je bewust op als leerling, luister naar iemand die je wat wil vertellen en kijk als iemand je iets wil laten zien. Stel je open, laat toe dat er nieuwe informatie binnen komt. 
Om vervolgens op een eerlijke manier, kans gevend aan de nieuwe informatie, af te wegen of die nieuwe informatie iets toevoegt aan alles wat je al weet. Of die nieuwe informatie een reden kan zijn om dingen anders te doen of je mening een beetje te veranderen.

Dat kan alleen maar als je probeert objectief te zijn en als een objectief persoon de mening van persoon A (de nieuwe info) en die van persoon B (jouw info) vergelijkt. En kijkt wat de meest waardevolle informatie is, en wat je mening zou moeten zijn met de kennis die je nu hebt.
Een mening wordt gevormd door de afweging van voor en nadelen. Elke nieuwe informatie zou moeten maken dat je opnieuw een mening vormt vanuit het totaal aan informatie. Vaak zit dat 'opnieuw vormen van een mening' op slot.

Maar dat zou niet moeten. Elke keer als iemand iets heel zinnigs zegt wat je nog niet had meegenomen bij de vorming van je mening, zou dat een reden tot herziening moeten zijn.

Je ziet het ook mooi in het onderwijs. Vroeger op de HBS kon je al leraren selecteren in zij die ook leerling waren en zij die alleen leraar waren (hoewel het duidelijk zal zijn dat een goede leraar tevens leerling is!). De leraren die ook leerling waren konden prima met de leerlingen opschieten, die wisten waar hun interesses lagen en wisten te boeien. Soms - als dat nodig was - met heel andere stof dan hun vakgebied. De andere leraren dachten het allemaal te weten en bleven lesgeven zoals ze dat altijd al deden en verloren de aansluiting met de leerlingen. Dus snel opgebrand, veel wisselingen, ruzies in de klas, etc.

Alles verandert, continu. En daar moeten we ons deels aan aanpassen. Dat vergt inspanning en bewustwording van wat je aan het doen bent.

Dat bedoel ik als ik zeg "wees leerling".

Wees bereid te leren. Maar doe dat met de wijsheid die je al hebt. Je hebt al heel veel kennis, al is een deel daarvan gedateerd. Maar elke kennis die erbij komt maakt dat de balans - als het om je mening of gedrag gaat - in beweging komt. We moeten voorkomen dat we de balans op slot zetten en dat we denken dat we het allemaal wel weten.

Zorg dat die balans, die weegschaal, in beweging blijft. 
Alleen op die manier kun je blijven leren, kun je je blijven verbeteren, kun je het geluk gaan omarmen. En kun je je aanpassen aan deze veranderende wereld. 
Want voor een deel komt geluk door het kennen en houden van jezelf, door het open staan voor de wereld en je medemens. En dat lukt je niet als je denkt de wijsheid in pacht te hebben. Dat lukt wel door leerling te zijn..............

"Bewust leven betekent puur zijn; het houdt in dat je eerlijk en open luistert en reageert op anderen; het houdt in 'zijn in het moment'."
(Sidney Poitier)

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

voorbeeld

Het verbaast me altijd weer als mensen die bepaalde dingen van anderen verwachten dat zelf niet doen.

Neem als voorbeeld roken. Als ouder willen we liever niet dat onze kinderen roken, zelfs niet als we zelf roken (omdat we weten dat we zelf ook al stom bezig zijn en roken slechts is voor de gezondheid). We laten onze kinderen dat weten, maar doen dat terwijl we zelf een sigaret in de mond hebben........
We zeggen tegen onze kinderen dat ze respect voor ons moeten hebben als ze brutaal zijn, maar snauwen ze vervolgens wel af.
We zeggen dat we het ergens anders troep vinden, maar laten wel de verpakking van het ijsje uit onze handen vallen terwijl er 5 meter verder een vuilnisvat is.

We zeggen dat we veel voor het milieu over hebben, maar pakken wel de auto voor ritjes die nog lopend zouden kunnen, scheuren met 120 over de weg, en staan een half uur te douchen; of sproeien de tuin om de 3 dagen urenlang.

Een van de grootste problemen is, dat iedereen dingen roept, maar zich er zelf niet aan houdt. Met welk recht kun je dan van anderen verwachten dat ze het wel doen. Toen ik nog homeopathisch arts was en mensen adviseerde geen koffie te drinken, regelmatig te sporten en niet te roken, deed ik dat zelf ook (nog overigens) omdat het niet klopte met wat ik zei als ik het anders zou doen.
Ik kan me verbazen over die mensen die alles uit hun handen laten vallen en de straat en het milieu vervuilen. Zelf zal ik dat niet doen, ik stop het in mijn zak of gooi het in een vuilnisbak. Pak zelfs dingen op uit het groen om ze in een bak te gooien. Als kinderen het doen kan het naast een slechte opvoeding nog baldadigheid zijn, als volwassenen het doen is het gebrek aan.........(vul het zelf maar in).
Gandhi zei het al zo mooi: "Als je dingen in de wereld wilt veranderen, wees de verandering".

Als je wilt dat mensen respectvol met elkaar omgaan, wees dan respectvol naar anderen. Ook als ze iets deden wat jou niet beviel. Als je wilt dat anderen niet roken, rook dan zelf niet. Als je vindt dat we beter met het milieu moeten omgaan, wees je dat dan bewust bij alle dingen die het milieu betreffen en gedraag je ernaar. Hou anders je mond.
Als jij niet wilt dat anderen steeds maar weer oordelen en meningen hebben, zorg dan dat je niet oordeelt over anderen.
Gedraag je kortom zoals je wilt dat anderen zich gedragen. En echt het werkt. Als je liefdevol mensen tegemoet treedt, zullen ze liefdevol naar jou zijn.

Dat laatste heeft ook een keerzijde. Als allerlei mensen om je heen zich arrogant gedragen of agressief doen, of onaardig, kijk dan eens in de spiegel. Het zou kunnen zijn dat het een reactie op jouw gedrag is. En dat jij zonder dat je je dat bewust bent arrogant over komt, agressief over komt of onaardig doet.

Verwacht - als jij je gaat gedragen zoals je wilt dat anderen dat doen - niet dat er direct effect is. Mensen reageren weliswaar op jouw gedrag en houding, maar hebben ook nog een eigen karakter wat tijd nodig heeft om te switchen. En sommige mensen liggen sowieso al dan niet bewust dwars. Dat is hun manier om overeind te blijven, of om zichzelf wat te vinden, of om een bijdrage in de maatschappij te leveren (in hun ogen).
Maar voor het merendeel van de mensen geldt dat ze beïnvloedbaar zijn door goede voorbeelden.

Bovendien voelt het voor jezelf ook echter en sterker om je te gedragen naar hoe je vindt dat je je zou moeten gedragen. Wat je doet klopt dan met wat je voelt en vindt.

Door het voorbeeld te zijn zul je je ook sterker en krachtiger voelen. Het voelt zuiver, zonder vervuiling. En hoe minder vervuiling er is, hoe minder er in de weg zit om geluk te ervaren.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

waarden

Het probleem met normen en waarden is dat we allemaal zijn opgevoed met bepaalde normen en waarden, die onze leidraad zijn geworden. Zelf ben ik opgegroeid in een socialistisch milieu, waar solidariteit en eerlijkheid heel belangrijk waren. Toen ik op zondagsschool werd geconfronteerd met de 10 geboden, vond ik daar dan ook niets bijzonders aan; zo ging je immers toch ook met elkaar om?

Een waarde die er altijd uitsprong voor mij was "wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet". Oftewel, zorg in alles wat je doet dat je een ander niet opzadelt met iets wat je zelf niet zou willen.
Als arts/coach week ik daar wel eens bewust van af, omdat je soms mensen met een keerzijde moet confronteren om ze iets te laten beseffen. Soms moet je pijn opwekken om te laten zien hoeveel moois er is. Soms overkomt ons misschien ook wel iets naars om ons het mooie te laten zien. In elk geval is het andersom: we ervaren vaak heel mooie dingen als gevolg van een ellendige situatie.

Jaren gelden kocht ik een boekje over de Falun Gong, uit interesse. Het lag in de boekwinkel en ik wist dat het in China verboden was en dat beoefenaars daar (voorzichtig uitgedrukt) zeer wreed werden opgepakt en behandeld. Alle reden dus voor nieuwsgierigheid.
Naast de oefeningen en meditatie, waren er 3 grondbeginselen (je zou het waarden kunnen noemen):

  • Zhen - waarachtigheid (allereerst eerlijk zijn, vooral tegenover jezelf; de absolute waarheid bestaat niet)
  • Shan - medeleven (het vermogen in te voelen en te luisteren)
  • Ren - begrip (betekent ook je in de ander kunnen verplaatsen om vanuit die ander de situatie te beoordelen)

En wat belangrijk was, was dat je je deze waarden steeds realiseerde bij de beoefening, en dat je de oefeningen primair deed voor de wereld, de aarde, de maatschappij. Niet primair voor jezelf. Natuurlijk had je er baat bij, en werd je een fijner, bewuster mens, maar primair deed je het voor anderen. Het paste wel bij mijn opvoeding en bij de zorg. Ik begreep niet waarom China iets tegen de Falun Gong had. Of toch ook wel: Als je deze waarden hanteerde, was dat een gevaar voor een dictatoriaal regiem.

Toen ik niet zo heel lang daarna mijn eerste ongeluk kreeg en Chi Neng Qigong ging doen naast de Falun Gong, werd ik geconfronteerd met de Daode (uitgesproken dou dù); Daode staat voor het doel in je leven. Dao staat voor 'dat wat is' en De voor 'wat het doet'. Kortom doe jij waarvoor je gemaakt bent? Nu kun je eindeloos discussiëren over dat onderwerp, maar dat hebben velen voor ons al gedaan. Daaruit komt o.a.:
In de eerste plaats moet je leven en gezond blijven. Vervolgens moet je de relatie tussen jou en de ander verbeteren. Daode gaat over het hebben van een goede moraal en stabiele emoties. Bij de Daode zijn 5 waarden belangrijk:

  • compassie en mededogen - wees vriendelijk en liefdevol naar alles en iedereen; oordeel niet te snel
  • respect - vermijd extremen; kies voor een positieve benadering en houdt het midden
  • eerlijkheid - reageer vanuit je hart; leef je dagelijks leven in eerlijkheid, openheid en vertrouwen
  • moed - sta op en doe wat je voelt dat je moet doen; kom op voor sociale gerechtigheid
  • discipline en wijsheid - leef behoedzaam en met discipline; hou je aan je eigen afspraken, waarden, normen en voornemens

Veel ziekte wordt veroorzaakt door disbalans in de emoties, en alleen al daarom is het goed voor de gezondheid om volgens de waarden te leven.
Je kunt zelfs anders naar de wereld gaan kijken, je komt krachtiger in het leven te staan.
Omdat er een relatie is tussen deze waarden, emoties en organen, is er ook een directe relatie tussen emoties en gezondheid van die organen (of meridianen). En dus een direct relatie tussen emoties en je gezondheid.

Emoties zijn prima, maar een balans is voor de gezondheid noodzakelijk. Wij moeten de emoties leiden en niet andersom. Als de emoties ons leiden klopt het niet.
Hoe beter je dus de Daode volgt, hoe beter de gezondheid.

Door het beoefenen van compassie/mededogen, respect, eerlijkheid, moed en discipline/wijsheid wordt je een sterk, krachtig en sociaal mens.
En samen met de oefeningen ook een steeds gezonder en vitaler mens........

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
zie blog algemeen